Hasankeyf

04.09.2017

Tarihi 10000 yıl öncesine dayanan Hasankeyf, Batman’a bağlı bir ilçemiz. Dicle Nehri Hasankeyf’in içinden geçiyor. Dicle Nehri üzerinde yapılması planlanan Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali nedeniyle sular altında kalacağı için, tarihi ve doğal güzellikleriyle turistleri kendine çeken Hasankeyf’i, barajın yapımı tamamlanmadan görebilmeyi çok istiyordum. Kurban Bayramı tatilinde Diyarbakır’da olunca bir günümüzü ayırıp, Hasankeyf ve Midyat’ı görmeye karar verdik. Diyarbakır’dan Hasankeyf’e ulaşmamız 2 saat sürdü. Vardığımızda ilk gördüğümüz yer Seyri Keyf Kafe oldu, arabamızı park ettikten sonra burada oturup Hasankeyf manzarasına karşı kahvaltımızı yaptık. Buradan bol bol fotoğraf çektikten sonra Hasankeyf’i yukarıdan izleyebileceğimiz seyir terasına doğru çıkmaya başladık.

Hasankeyf
Hasankeyf

Artuklular tarafından yapıldığı sanılan ve günümüze kadar önemli kısmı yıkılan Hasankeyf Dicle Köprüsü restore edilip aşağıdaki görünüme sahip olmuş.

Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf Köprüsü
Hasankeyf Köprüsü
Hasankeyf Köprüsü
Hasankeyf Köprüsü

Eyyubiler döneminde yapılan El Rızk Cami‘nin ancak minaresi günümüze ulaşabilmiş.

El Rızk Cami
El Rızk Cami
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi

Hasankeyf Köprüsü’ne girişte soldaki tepe üzerinde, mezarlıkların içinde bulunan İmam Abdullah Türbesi, Hasankeyf’ kuşatması sırasında şehit düşen İmam Abdullah için yapılmış.

İmam Abdullah Türbesi
İmam Abdullah Türbesi
Hasankeyf Köprüsü'nden
Hasankeyf Köprüsü’nden

Doğanın ve insanların şekillendirmesiyle oluşan binlerce mağara bulunuyor Hasankeyf’te. Hasankeyf ismi de “Mağaralar Şehri” ya da “Kayalar Kenti” anlamına gelen Arapça Hısnı Keyfa sözcüklerinden geliyor.

Hasankeyf Mağaraları
Hasankeyf Mağaraları
Hasankeyf Mağaraları
Hasankeyf Mağaraları

Çarşı içinde hediyelik eşyaların satıldığı dükkanlar yer alıyor. Çarşının sonunda El Rızk Cami görülüyor.

Hasankeyf Çarşısı
Hasankeyf Çarşısı
Hasankeyf Çarşısı ve El Rızk Cami
Hasankeyf Çarşısı ve El Rızk Cami
El Rızk Cami
El Rızk Cami

Camiyi geçer geçmez günümüzde kalıcı olarak kapatılmış olan Hasankeyf Kalesi‘nin girişi bulunuyor. Buradan yukarı doğru çıkıp seyir tepesine ilerleniyor.

YUKARI ŞEHİR (İÇ KALE)
Ortalama 135 m. yükseklikteki yekpare kaya kütlesi üzerine kurulmuştur. Dört taraftan çok dik yamaçlarla çevrelenen doğal bir korumaya sahip kaya kütlesine, kapılarla kontrol altına alınan iki farklı yoldan çıkılmaktadır. Bu çıkşlardan doğudakinde beş anıtsal kapı; batıdakinde ise Dicle Nehri’ne bağlanan tek kapı açıklığı yer alır.
Doğal yapısına uygun surları ve görkemli kapılarıyla “Yukarı Şehir” olarak adlandırılan İç Kale’de, insan eliyle şekillendirilmiş çok sayıda mağara konutlar ile Urartu (?), Roma, Artuklu, Eyyubi ve Osmanlı dönemlerine ait yapılar bulunmaktadır.
Kalenin kuzey, kuzeybatı, batı, doğu ve orta kesimi yoğun bir yerleşmeye sahne olmuştur. Arazinin eğimine göre kademeli bir yükseltide yer alan yaklaşık iki bin kadar evin bulunduğu kale; dar sokakları, kuyuları ve sarnıçları ile tam bir Ortaçağ yerleşmesi görünümündedir. Kuzeydoğu ucunda Büyük Saray ve halkın oturduğu evler, batı kesiminde sivil konutlar, güneyindeki hafif eğimli arazide mezarlık alan, türbe ve Ulu Camii, doğusunda çok sayıda sivil yapılarla cami, mescit, medrese gibi dini ve sosyal karakterli yapılar yer alır.

Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
El Rızk Cami
El Rızk Cami
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Mağaraları
Hasankeyf Mağaraları

Seyir tepesinin bulunduğu Kasır Rabi‘nin girişinin arka tarfında Eyyubiler döneminde yapılan Süleyman Cami görülüyor.

Sultan Süleyman Cami
Sultan Süleyman Cami
El Rızk Cami
El Rızk Cami

Hasankeyf’i yukarıdan seyredebileceğimiz Seyir Tepesi olarak adlandırılan yer aslında özel bir mülk olan Kasır Rabi. Yapılış tarihi 1273 olarak belirtilen Kasır Rabi’nin giriş ücreti 1 TL. İçinde Dört Katlı Kaya Kilisesi ve Küçük Kale olarak adlandırılan yerler mevcut.

Kasır Rabi
Kasır Rabi
Kasır Rabi
Kasır Rabi
Hasankeyf Kalesi arka tarafı-Mağaralar
Hasankeyf Kalesi arka tarafı-Mağaralar
Hasankeyf Kalesi arka tarafı-Mağaralar
Hasankeyf Kalesi arka tarafı-Mağaralar
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Dicle Nehri ve Sultan Süleyman Cami
Dicle Nehri ve Sultan Süleyman Cami
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf Kalesi
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf
Hasankeyf

Hasankeyf’te kazılar devam ediyor ve tarihi eserler artık baraj göl alanından çıkarılıp 2 kilometre ötedeki yeni yerleri Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı’na taşınıyor. Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın Otlukbeli Savaşı’nda şehit düşen oğlu için yaptırdığı 550 yıllık Zeynel Bey Türbesi, 12 Mayıs 2017’de yeni yerine taşındı.

Zeynel Bey Türbesi
Zeynel Bey Türbesi
El Rızk Cami
El Rızk Cami

Ilıca Barajı’nın yapımının 2018 yılında tamamlanması planlandığı için bu ziyaretimiz Hasankeyf’e bir veda niteliğinde oldu. Her ne kadar bazı tarihi eserler taşınacak olsa da Hasankeyf’in bu güzelliğini bir daha göremeyeceğimiz için elimi deklanşörden hiç kaldıramadım. Bol bol son hallerinin fotoğrafını çektikten sonra buraya veda edip Midyat’a doğru yolumuza devam ettik.

Midyat Gezi Notlarım